PERSBERICHT Utrecht / Amsterdam 18 september 2018

J en V begroot mediation in strafzaken structureel met 1,3 miljoen

De Vereniging Mediators in Strafzaken (verder: VMSZ) beijvert zich samen met andere partners waaronder Stichting Restorative Justice Nederland (verder: RJN) de laatste jaren voor structurele financiering van mediation in strafzaken. De mediations tussen verdachte/dader en het slachtoffer zijn zeer succesvol. Dat ontging de Tweede Kamer niet. Voorgaande jaren oormerkte de Kamer de interventie mediation in strafzaken als belangwekkend en betekenisvol en stuurde met moties en vragen in de Commissie Justitie & Veiligheid aan op structurele financiering van mediation in strafzaken voor 1 miljoen euro en nog eens 0.3 miljoen euro voor mediation in het jeugdstrafrecht. De minister geeft met deze begroting vorm aan deze wens van de Kamer.

De structurele financiële inbedding stemt tot grote vreugde bij de VMSZ en RJN. Dankzij steun van de Kamer is de interventie mediation in strafzaken overigens de laatste jaren al landelijk beproefd. De tussenbalans is meer dan bemoedigend.

In 2018 zijn 981 zaken door rechters en officieren aangemeld. Inmiddels zijn 520 zaken afgerond waarvan er zijn 429 zijn geslaagd (82,5 %). Opvallend is het hoge aantal geslaagde mediations in jeugdstrafzaken: van de 53 afgeronde mediations zijn er 49 geslaagd (92,5 %). Het overgrote deel van de zaken wordt afgesloten met volledige overeenstemming over afspraken tussen slachtoffer en dader/verdachte. Uit de cijfers blijkt ook dat de meeste zaken zowel bij jeugd als volwassenen, geweldszaken betreft; mishandelingen, geweld, bedreigingen en vernielingen (bron: Raad voor de Rechtspraak, 2018).

Betekenis voor het slachtofferbeleid

Mediation in strafzaken is inmiddels een onmisbare aanvulling op de bestaande afdoenings- modaliteiten die specifiek voor slachtoffers beschikbaar zijn. Het openbaar ministerie en de rechterlijke macht bedienen zich veelvuldig van de mogelijk om te verwijzen naar mediation. Essentieler nog, de slachtoffers en andere betrokkenen varen er wel bij. Een geslaagde mediation in strafzaken doet recht aan de uitdrukkelijke wens van betrokkenen en dat in veel gevallen het emotioneel herstelproces van het slachtoffer erbij gebaat is is onbetwist. Ook de samenleving heeft voordeel bij de inzet van mediation in strafzaken doordat relaties sneller en beter hersteld worden en de recidivecijfers na inzet van mediation met name bij jeugdige daders lager zijn. Tenslotte draagt mediation bij aan een vreedzame samenleving.

Herstelrechtvoorzieningen

Nu mediation in strafzaken als afdoeningsmodaliteit haar plaats heeft verworven in het volwassenen strafrecht en het jeugdstrafrecht is het wachten op verdere toepassingen van bemiddeling,

mediation en herstelconferenties in en rondom het strafrecht. De tijd is rijp voor verdere ontwikkeling van herstelrechtvoorzieningen in het strafproces. Een voorbeeld daarvan is mediation in de politiefase, waarvan verschillende pilots succesvol zijn afgerond. Ook wordt inmiddels gesproken over mediation in de detentiefase, zoals in het kader van de voorlopige invrijheidsstelling (VI). Tenslotte wordt momenteel hard gewerkt aan de inzet van ‘mediations met netwerk’ in complexe jeugdzaken.

De samenleving vraagt om verdere vernieuwing van het strafrecht met als inzet een werkzame strafrechtspraktijk. De geslaagde integratie van het instrument mediaton in stafzaken in het domein van het strafrecht draagt mede bij aan verdere herstelrechtelijke ontwikkeling. Onlangs is aan de Minister voor Rechtsbescherming en de Tweede Kamer door RJN en de Universiteit van Maastricht onder meer in samenwerking met VMSZ daartoe ook een proeve van wetgeving aangeboden die de wetgeving op dit punt verder kan versterken. De structurele inbedding van mediation in strafzaken is daarvoor de eerste cruciale stap.