Op 20 juni jl. heb ik de nationale expertmeeting over herstelrecht en strategieën voor
verandering bijgewoond. Dat is een onderdeel van een internationale samenwerking tussen –
voorlopig – tien landen en het European Forum for Restorative Justice (EFRJ) onder de vlag
RJS4C: Restorative Justice – Strategies for Change. Gastheren waren Antony Pemberton van
Intervict/Tilburg University en Gert Jan Slump van Restorative Justice Nederland.
De opkomst was groot: professionals uit elke tak van sport binnen het strafrecht waren
gekomen om ideeën uit te wisselen over hoe herstelrecht binnen hun specifieke werkgebied
bevorderd kan worden. Dat is een breder traject dan enkele mediation in strafzaken of
slachtoffer-dader-bemiddeling, maar desalniettemin van groot belang en daarom ook zeker
interessant voor ons strafechtmediators.

Na een korte bespreking van de Aanbeveling van 3 oktober 2018 van het Comité van
Ministers van de Raad van Europa over herstelrecht in het strafrecht, elders op onze VMSZ
site te vinden, gingen de aanwezigen in groepjes uit elkaar om “op een bierviltje” de beste
strategieën ter bevordering van het herstelrecht te bespreken. Deze zijn verzameld en zullen
in het najaar gebundeld worden.

Algemeen werd gevoeld dat herstelrecht niet alleen nà een aangifte, als het strafrecht al
betrokken is, bestaansrecht heeft. Ook als conflict oplossende interventie vóór de aangifte
verdient het een plaats. Hetzelfde geldt aan het eind van het strafproces: wanneer iemand
uit detentie weer naar huis gaat wordt hij begeleid door een consulent van de gemeente,
ook daar wordt steeds meer de samenwerking gezocht door DJi (gevangeniswezen),
reclassering en gemeenten. Ook dáár is plaats voor herstelrecht, en als je het mij vraagt juist
ook voor mediation in strafzaken: welke afspraken kunnen er gemaakt worden die bij de
terugkeer zowel dader als slachtoffer soelaas bieden?

Het “Groene Boekje” kwam eveneens ter sprake, een initiatief van o.a. RJN en de
Universiteit van Maastricht : Voorstel van Wet strekkende tot de invoering van
herstelrechtvoorzieningen in het strafrecht, inclusief Memorie van Toelichting.
ISBN: 9789462404618 e-book: 9789462404649 Uitgegeven door: Wolf Legal
Dit voorstel is bedoeld om herstelrecht beter in het strafecht te verankeren.
Interessant is dat as we speak het wetgevingsprogramma tot Modernisering van het
Wetboek van Strafvordering in volle gang is. Michiel van Nispen (SP) heeft recentelijk een
motie ingediend om de initiatiefnemers van het Groene Boekje expliciet te betrekken bij dit
wetgevingsproces. (35 200 VI Jaarverslag en slotwet Ministerie van Justitie en Veiligheid
2018 Nr. 10 motie van het lid Van Nispen Voorgesteld tijdens het Wetgevingsoverleg van 27
juni 2019) Deze motie is 4 juli 2019 aangenomen, alleen VVD en PVV hebben tegengestemd.
Er gebeurt veel op het gebied van het herstelrecht, de fundamenten waarop mediation in
strafzaken in het strafrecht verankerd kan worden, worden nu gelegd. Wie kansen wil
(helpen) scheppen: meld je bij het bestuur met je plan en opzet ervan.

Keep you posted!
Antonietta Pinkster